“Dünyalı” / “The Man From Earth”: Bir Yaşamın İçinden Milyonlarca Yaşama

“Dünyalı” / “The Man From Earth”: Bir Yaşamın İçinden Milyonlarca Yaşama

Songül Alper

songulalper@zorunlusahne.com

Kış günü kuruldunuz koltuğa ve bir film bakındınız. Yeniler, IMDB, festivaller ve hatta modunuza göre kategoriler karıştırıp durdunuz. Çok konuşulan festivallere aday filmler, en favori yapımlar… Ve hiçbirinde karar kılamadınız. Öyleyse sizi çok yormayacak, tek mekânda hoş sohbetli, entelektüel bir söyleşinin içine sokacak olan “Dünyalı” tam da aradığınız film olabilir.

Filmde John Oldman, bir üniversitede yaptığı tarih profesörlüğü görevinden ayrılıp başka bir yere taşınma kararı alır. Veda etmek için evine gelen arkadaşları John’un taşınmasının altındaki nedeni merak ederler. Arkadaşlarının meraklı soruları üzerine gizemini korumaktan vazgeçen John, belki de artık tekrar eden kaçışlarından yorulduğu için neden taşındığını açıklar: Yaklaşık on dört bin yıldan beri yaşayan ve hiç yaşlanmayan bir ölümsüz olduğunu ve bu sırrı açığa çıkmasın diye sürekli taşındığını anlatır. Ortaya attığı bu iddia arkadaşları tarafından sorgulanacak ve hepsi John’un delirmiş veya kendilerini sınıyor ya da en kötüsü bunun bir şaka olduğunu düşünürken bazen de doğruyu söylüyor olma ihtimali arasında gidip geleceklerdir.

Filmin tamamının bir ev ve onun bahçesinde geçmesi,bir tiyatro izler gibi hissettiriyor. Bütünde sorgulamalarla başlayan diyaloglar düşünmeye itiyor seyirciyi. Merak duygusunu kurgunun devamlılığına giydirerek daha başından ufak ipuçları ile çok başaralı bir şekilde ilerletiyor. Herhangi bir özel efekte ihtiyaç duyulmamış; sadece diyalog üzerine yapılandırılmış farklı bir bilim-kurgu karşımıza çıkıyor. Bu durum, filmi kategorilendirmede de biraz kafa karıştırabiliyor. 89 dakikalık filmde “12 Angry Men” veya “The Breakfast Club” izleyenlerin tanıdık bulacağı bir akış var. Aralarda yükselen gerilimin sadece cümlelerde olması seyircinin de sinirlerini yoklayabiliyor. Entelektüel, doyurucu, eğlenceli diyaloglar on dört bin yıldır yaşadığını iddia eden bir adam ile-ki filmdeki bu karakter bir profesör gömleğiyle giydirilmiş-hoş bir sohbetin garantisi oluyor.

Filmin ilk yirmi dakikasından sonra insanoğlunun on binlerce hatta yüz binlerce yıldır yaşadığını düşünüp yaşadığımız zamanı sorgulamadan edemeyeceksiniz. “Saatler zamanı ölçer.”“Hayır, saatler kendini ölçer. Bir saatin referansı yine başka bir saattir.” Çok basit kurulmuş iki cümle ama bir o kadar da kafamızı allak bullak edecek kadar güçlü. “Ben Tevrat’la büyüdüm. Karım Kur’an ile. En büyük oğlum Ateist, kızım Hinduizm öğreniyor. Oturma odamda neredeyse dinler savaşı yapılacak kadar yer var ama hepimiz ‘Yaşa ve yaşat’ı uyguluyoruz.” cümlesinin büyüklüğü kadar da derin sohbetler barındırıyor.

Filmi yalnız izlemiyorsanız yanınızdakine sormadan edemeyeceksiniz: “On dört bin yıl yaşadığını iddia eden bir tanıdığın olsa ona ne sorardın?” Belki de hangi kimlikte ya da karakterde oluşumuz ya da dindar olup olmayışımız yahut sanatı, tarihi sevip sevmeyişimiz belirler bu soruları. Kimimiz İsa’yı, Muhammed’i, belki Musa’yı, belki Einstein’ı veya Beethoven’ı ama hepimiz tarihin içinden kendimize dokunacak bir sayfayı açarız. Bu kadar uzun yaşamış bir adamın varlığı belki de ölümsüzlüğü düşündürecek ve gelecek için cümleler duymak isteyeceksiniz.

Filmi sorularla ve biraz da hüzünle bitireceksiniz. Hangisinin arkasından takılırsınız, bilmem ama bir devam filmi olup olmadığını merak edeceğiniz kesin. Evet, ikincisi 2017’de aynı yönetmen tarafından çekilen film, izleyiciler tarafından çok beğenilmedi gibi. Daha çok filmin ölümsüzlük üstüne başlattığı felsefî yolculuğun verdiği merak ve biraz da senaristin ve yönetmenin birincisinde yakaladığı başarılı uyumun üstümüzde kurduğu etkiyle izlenebilir diyelim. Ama belki de bazı eserler tek kalmalıdır. Karar size kalıyor. İyi seyirler, bol sualler…

Künye:

Yapım: 2007 – ABD

Tür: Bilim Kurgu,  Dram

Yönetmen: Richard Schenkman

Oyuncular: Tony ToddDavid Lee SmithAlexis ThorpeJohn BillingsleyWilliam Katt

Senaryo: Jerome Bixby

03.03.2018

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.