Karagöz, Balat Sokaklarında

Karagöz, Balat Sokaklarında

Zorunlu Sahne

Oyuncu ve kültür-sanat yazarı Ayhan Hülagü, Hayali Küçük Ali’nin “Salıncak Sefası”ndan uyarladığı “Salıncak” oyunuyla seyirci karşısına çıkıyor. Karagöz’ü ahşap cumbalı evlerle dolu Balat sokaklarında konuşturan sanatçı, izleyiciye bol nostalji ve mizah vaat ediyor.

Osmanlı döneminde Karagöz gösterisi her yerde yapılırdı: Sarayda, düğünde, sünnette, kahvehanede, sokakta… Son yıllarda sadece Ramazan’da hatırlanan ve çocuk oyunu olarak görülen Karagöz, hayali Ayhan Hülagü tarafından eski yıllarda olduğu gibi yeniden sokakta oynanıyor. Kültürel ve tarihî dokusuyla yerli-yabancı turistlerin gözde semtlerinden olan Balat sokaklarında perde açan Hülagü, oyunu çocuklara ve yetişkinlere ayrı ayrı oynuyor.

İşsiz kalan Karagöz’ün salıncakçı olma öyküsünü anlatan oyun; iş bilmez, kaba, bilgi yoksunu bir adamın başından geçen komik olayları konu ediniyor. Sırtını geçmişe yaslayan oyun, bugünün Türkiyesini de zaman zaman hicvediyor.

Karagöz’ün çocuk oyunu olarak görülmesinin büyük bir yanılgı olduğunu söyleyen Hülagü, yetişkinlerin kimi zaman çocuklardan daha fazla eğlendiği görüşünde. Sokakta oynarken iftar sonrası çayının tiryakisi teyze ve amcalar, uykusu kaçan çocuklar, yoldan geçen yabancılar oyunu izlemeye geliyor. İnsanları televizyon karşısından kaldırıp sokağa çıkarmanın mutluluk verici olduğunu söyleyen sanatçı, “İnsanlara yeni bir seçenek sunmak keyif verici. Semtin bir sakini olarak bu rutinin bozulması öncelikle beni mutlu ediyor.” diyor.

Karagöz’ü Balat sokaklarında oynatmanın nostaljik yönünün yanı sıra, gölge oyununun tarihine dair referansı da var. Yüzyıllardır oynatılan oyundaki ana karakterlerden biri Balatlı. Hatta onunla özdeşleşen şarkılar dahi var. Genç sanatçı, oyunu sokakta oynamaya karar verirken bu bilgilerin de fikirlerini etkilediğini söylüyor: “Balat 1960’lara kadar gayrimüslimlerin ağırlıkta yaşadığı bir yer. Sonrasında politik ve sosyal baskılardan dolayı semtin kimliği değişiyor. Osmanlı’da ağırlıklı olarak Yahudi ve Rumlar Balat’ta yaşarmış. Semtin mimarisi de onların estetiği ile şekillenmiştir. Balat’ta pazarın kurulduğu çarşı dünden bugüne ‘Yahudi Çarşısı’ olarak bilinir. Toplumun farklı sınıflarından tiplerin temsilcisi olduğu gibi Yahudi, Rumların da perde oyununda yeri var. “Salıncak” oyununda da oyunu semtin sakini Yahudi ile Karagöz bitiriyor. Arka fonda da ‘Balat kapısından girdim içeri’ şarkısı onlara eşlik ediyor. Hayal perdesindeki karakterlerin -deyim yerindeyse- evinde sahne almak anlamlı ve büyük keyif.”

Hayali Ayhan Hülagü’nün oynattığı “Salıncak” oyunu, her cumartesi saat 21.45’te Balatkapı Cafe ev sahipliğinde Rendeci Sokağı’nda izlenebilir.

06.06.2017

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.